Kısa cevap: Teheccüd, yatsıdan sonra bir süre uyuyup kalktıktan sonra kılınan nafile gece namazıdır ve vakti imsağa kadar sürer.[1][2] Gecenin son üçte birinin başlangıcını bulmak için yatsı ile imsak arasındaki süreyi üçe böler, bunu imsaktan çıkarırsın: son üçte bir = imsak − (imsak − yatsı) / 3.
Teheccüd Nedir?
TDV İslam Ansiklopedisi teheccüdü, gece uykudan kalkarak kılınan nafile namaz olarak tanımlar. Teheccüdü yatsının ardından kılınan diğer nafile namazlardan ayıran özellik, uykudan sonra kılınmasıdır.[1] Vakti, yatsıdan sonra uyunup kalkıldığı andan sabah vakti yani imsak girene kadar sürer.[2]
Neden Gecenin Son Üçte Biri?
Buhari ve Müslim’in rivayet ettiği hadiste Hz. Peygamber, Rabbimizin her gece, gecenin son üçte biri kaldığında dünya semasına indiğini ve “Bana dua eden yok mu, duasını kabul edeyim” buyurduğunu haber verir (Buhari 1145, Müslim 758).[3] Bu yüzden gecenin son üçte biri gece ibadeti için öne çıkan bir zamandır. Teheccüdün en faziletli vakti konusunda mezheplerin farklı görüşleri vardır; ayrıntı için TDV İslam Ansiklopedisi maddesine bakabilirsin.[1]
Gecenin son kısmına seher denir; seher, sabaha yakın vakittir.[4]
Gece Ne Zaman Başlar?
Hesabın başlangıç noktası tartışmalıdır: geceyi akşamdan mı yoksa yatsıdan mı saymak gerektiği konusunda Diyanet’ten net bir metne ulaşamadık. AuraSleep, teheccüdün yatsıdan sonra kılınan bir namaz olmasını esas alarak geceyi yatsıdan imsağa kadar sayar. Bu bir ürün kararıdır; dilersen uygulamada kendi saatini seçebilirsin.
Adım Adım Hesap
Örnek olarak yatsının 20:28, imsakın 05:47 olduğu bir gece alalım. Saatler örnektir; kendi şehrinin vakitlerini Diyanet takviminden ya da uygulamadan al.
- Gecenin süresini bul. 20:28’den 05:47’ye kadar 9 saat 19 dakika, yani 559 dakika geçer.
- Üçe böl. 559 / 3 ≈ 186 dakika, yani 3 saat 6 dakika.
- İmsaktan çıkar. 05:47 − 3 saat 6 dakika = 02:41.
Bu gece gecenin son üçte biri 02:41’de başlar ve imsak vakti olan 05:47’ye kadar sürer. Teheccüdü bu aralıkta, imsaktan önce bitirecek şekilde planlamak gerekir.
Vakitlerin kendisi Diyanet yöntemine göre hesaplanır: imsak için güneşin ufkun 18° altında, yatsı için 17° altında olduğu an esas alınır.[5] Bu yüzden son üçte birin saati mevsimden mevsime değişir: yaz gecelerinde kısalır, kış gecelerinde uzar.
Ay Evresi Vakti Değiştirir mi?
Hayır. Namaz vakitleri güneşin konumuna göre hesaplanır; ayın evresi teheccüd vaktini belirlemez. Ay, Hicri takvimi yani Ramazan’ı, kandilleri ve bayramları belirler.
AuraSleep’te Teheccüd Alarmı
AuraSleep vakitleri telefonunda, internet olmadan hesaplar ve üç seçenek sunar:
- Son 1/3: Yukarıdaki formülle bulunan saat.
- Seher: İmsaktan 45 dakika önce.
- Kendim: Dilediğin saat.
Uygulama yalnızca önerir; karar senindir. Teheccüd uykudan sonra kılındığı için yatmadan önce alarmı kurmayı ve önemli uyanışlar için yedek bir alarm eklemeyi unutma.